Liposomy – przyszłość przemysłu kosmetycznego

Liposomy – przyszłość przemysłu kosmetycznego

Jedną z ważniejszych cech naszej skóry jest jej charakter ochronny, tworzy barierę olejowo-wodną, która zabezpiecza przed wpływem środowiska np. drobnoustrojami, czy pasożytami. Stanowi to jednak problem z opracowaniem wydajnego sposobu aplikacji substancji aktywnych przez skórę. Z tego względu zaczęto używać do produkcji kosmetyków coraz to nowszych technologii.

Jedną z bardziej obiecujących technik aplikacji kosmetyków jest stosowanie liposomów, które zostały odkryte w 1961r. przez hemologa Alexa Banghama, a pierwsze kosmetyki z liposomami wprowadzono na rynek w 1987r. Stanowią one kuliste pęcherzyki zbudowane z jednej lub kilku warstw podwójnej błony lipidowej oraz substancji w niej zamkniętej. Ze względu na wymiary(od kilku nanometrów do 1 mikrometra) oraz właściwości fizykochemiczne mają zdolność przenikania przez warstwy skóry. Skład z jakich są zbudowane odpowiada błonom biologicznym, co sprawia zminimalizowanie efektów ubocznych.

liposom budowa kwiat paproci kwpaproci.pl
Budowa liposomu.
Ze względu na właściwości otoczki lipidowej, liposomy można podzielić na:
  • obojętne – zbudowane z fosfolipidów i cholesterolu, którego obecność zapewnia kontrole nad płynnością błony.
  • kationowe – oprócz fosfolipidów i cholesterolu zawierają również związki naładowane dodatnio.
  • anionowe – w skład otoczki oprócz fosfolipidów i cholesterolu, wchodzą także związki o charakterze ujemnym.
Rodzaje liposomów ze względu na ich wielkość i ilość warstw:
  • MLV – wielowarstwowe pęcherzyki lipidowe o wymiarach 0,4-10 μm
  • OLV – pęcherzyki oligolamelarne o wymiarach 0,1-1 μm
  • SUV – małe liposomy jednowarstwowe posiadają rozmiar 0,02-0,05 μm,
  • LUV – duże liposomy jednowarstwowe o wymiarach 0,1-1 μm,
  • GUV – olbrzymie liposomy jednowarstwowe, powyżej1 μm
  • MVV- oraz wielopęcherzykowe liposomy o wielkości powyżej 1 μm
Liposomy w kosmetyce – działanie

W momencie wprowadzenia liposomów do naskórka dochodzi do upłynnienia błon komórkowych, umożliwiając w ten sposób wnikanie substancji do ich wnętrza. Puste liposomy pomagają w poprawie transportu skóry przez rozluźnienie gęsto upakowanych lipidów. Liposomy działają na skórę od jej powierzchni do skóry właściwej. Miedzy liposomami, a skórą zachodzą zjawiska, które powodują przenikanie cząsteczek przez skórę np. adsorpcji, endocytozy, fuzji , czy transferu lipidowego.

endocytoza liposomu kwpaproci.pl Kwiat Paproci
Endocytoza liposomu (zdjecie ze strony www.liposhell.pl).

Substancje, które można wprowadzić do wnętrza liposomów to np. proteiny,  koenzym Q10, dysmutaza nadtlenkowa, ekstrakty roślinne, witaminy, kwas hialuronowy i wiele, wiele innych.
Wraz z liposomami do skóry mogą się dostać substancje ze środowiska zewnętrznego, dlatego najbezpieczniej stosować kremy wyłącznie na noc na dokładnie oczyszczoną skórę.

Na pewno warto zapoznać się z tematem liposomów. W świecie nauki pojawia się coraz więcej publikacji na temat metod otrzymania, stabilności i ich działania. W sprzedaży jest ogromny wybór produktów zawierających te nośniki. Coraz częściej pojawiają się one również, na stronach półproduktów kosmetycznych (np. tutaj). Osobiście jeszcze nie miałam możliwości przetestowania tych fascynujących tworów, ale jeśli macie z nimi jakieś doświadczenie to koniecznie podzielcie się swoją opinią.

Bibliografia:

M. Górzyńska, J. Gościańska, I. Nowak: Liposomy w kosmetyce – otrzymywanie, właściwości fizykochemiczne i zastosowanie, [w:] G. Schroeder (red.): Kosmetyki – bioaktywne
składniki, Wydawnictwo Curisiva, 2012, 25-47.

J. Żwiawiak, K. Sowa-Kasprzyk: Nanocząstki w roli nośników substancji aktywnych,
Farmacja Współczesna, 7, 2014, 1-8.

M.C. Martini: Kosmetologia i farmakologia skóry, Wyd. PZWL, Warszawa 2007, 432-442.

A. Kozubek: Wstęp do technologii liposomowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego,
Wrocław 2004, 1-40.

M.R. Prausnitz, P.M. Elia, T.J. Franz, M. Schmuth, J.C. Tsai, G.K. Menon, K.R. Feingold:
Skin barrier and transdermal drug delivery, Dermatology, 3, 2012, 2065-2073.

Leave a Reply

%d bloggers like this: